Publikacje nauczycieli

mgr Ewa Partyka-Wróblewska

mgr Sylwia Walczak

mgr Alicja Koperska

mgr Renata Koźlarek

1. Biznes nowej ery - handel internetowy.

2. Scenariusze zajęć.

Biznes nowej ery – handel internetowy

Postawienie dziś pytania czy handel internetowy wyprze z rynku tradycyjne sklepy może być dla większości polskich handlowców co najmniej dziwne. Rozwój handlu internetowego w Polsce jest widoczny od kilku lat, ale tempo rozwoju nie jest zbyt duże. Ilość sklepów internetowych w kraju waha się w przedziale od 600 do 1000 (dane wg ARC Rynek i Opinia z roku 2003). W większości są to przedsiębiorstwa małe o niewielkim udziale w rynku, oferujące produkty tylko jednego wytwórcy. Na przykład w witrynach wielu wydawnictw  można zamówić książki tylko z ich katalogu i nic więcej. Mamy jednak również duże przedsiębiorstwa np. wirtualna księgarnia Merlin czy Empik.

Używając określeń marketingowych można porównać rozwój handlu internetowego do cyklu życia produktu. W Polsce zakupy sieciowe można umiejscowić w początkowej fazie – fazie wprowadzania. Główną przyczyną tej sytuacji jest opóźnienie technologiczne Polski w porównaniu z krajami Europy Zachodniej. Według danych z 2004 roku opublikowanych w Gazeta IT 61% stanowią firmy działające od 1 roku do 3 lat, 21% od 3 do 5 lat, 13% poniżej roku, 5% stanowią przedsiębiorstwa powyżej 5 lat.

Przedsiębiorstwa handlu internetowego w Polsce

Przedsiębiorstwa detalicznego handlu internetowego można podzielić na dwie grupy:

• firmy prowadzące sprzedaż tylko poprzez Internet,

• firmy, które prowadzą placówki tradycyjne i jednocześnie  sprzedaż poprzez Internet.

W Polsce można zauważyć przewagę drugiej grupy. Najprawdopodobniej jest to spowodowane troską o finansowe bezpieczeństwo działalności gospodarczej. Zaletą sklepów internetowych jako przedsiębiorstw jest niski poziom zatrudnienia, co znacznie obniża koszty związane z działalnością. Wadą jest ciągle niewielka liczba odbiorców, co przekłada się  na niską sprzedaż i słabe wyniki finansowe sklepów sieciowych.

Przedsiębiorstwa szukają różnych rozwiązań, które poprawiłyby ich kondycję finansową. Jedno z nich stosowane przez duże przedsiębiorstwa, to zmniejszenie dofinansowania przesyłek kurierskich, a w to miejsce podjęcie działań wspierających lojalność klientów i promowanie większych i częstszych zakupów (np. rabaty ilościowe).

Należy również pamiętać, że Internet może być źródłem zakupu towarów dla firm internetowych. Sieciowe zakupy to nie tylko relacje biznes- konsument, czyli sprzedaż detaliczna. Według danych ODCE obejmują one niewielką część wszystkich kontaktów handlowych przez Internet. Obecnie 80% sieciowego biznesu stanowią operacje business- to- business (b2b) oraz elektroniczna wymiana danych (EDI). Są to transakcje i wymiana danych dokonywana przez detalistów z dostawcami, partnerami handlowymi, hurtownikami i producentami a także wewnątrz firmy (z własnymi oddziałami).

Podstawowym źródłem zysków przedsiębiorstwa,  tak jak w handlu tradycyjnym jest sprzedaż. Dlatego szczególnie ważny jest prawidłowy dobór asortymentu. Najczęściej w ofercie sklepów internetowych występują:

• kosmetyki

• artykuły AGD i TV

• wyroby jubilerskie

• multimedia

• książki i prasa

• sprzęt komputerowy

Asortyment polskich przedsiębiorstw jest zbieżny z asortymentem przedsiębiorstw w innych krajach.

Wśród czynników mających wpływ na rozwój handlu elektronicznego w Polsce najczęściej wymienia się:

• koszt dostępu do Internetu,

• stan rozwoju rynku informatycznego w Polsce,

• koszty dostawy produktów od sklepu internetowego do ostatecznego klienta (wysoki koszt wysyłki powoduje, że przy zakupie pojedynczego, niedrogiego przedmiotu zakup staję się nieopłacalny),

• znajomość Internetu przez klientów sklepów internetowych.

Za najważniejszy uznaje się ostatni z wymienionych czynników. Przedsiębiorcy podkreślają obawy internatów przed dokonywaniem zakupów w sieci. Poznanie możliwości Internetu zwiększa zaufanie do dokonywania zakupów.

        Przedsiębiorstwa działające w sieci muszą zwiększyć swoją konkurencyjność w stosunku do przedsiębiorstw w handlu tradycyjnym. Przewagi poszukują w dwóch aspektach:

• sklep internetowy zapewnia większą wygodę zakupów,

• niższe koszty funkcjonowania przedsiębiorstw internetowych.

Jeżeli nawet przedsiębiorstwo handlowe nie chce jeszcze wysyłać ofert dostawy poprzez Internet, to zaznacza swoją obecność w sieci umieszczając w niej swoją witrynę internetową. Coraz większa część handlowców wykorzystuje sieć do celów reklamy i promocji.

       Klienci sklepów internetowych

W ostatnim czasie liczba internatów w Polsce zwiększyła się osiągając 6,1 mln ( dane z 2003 roku). Coraz większa grupa spośród nich decyduje się na zakupy przez Internet. Najczęściej podkreślają wygodę i bezpieczeństwo zakupów oraz fakt, że w większości przypadków towary są tańsze niż sprzedawane w handlu tradycyjnym. Według badań ARC Rynek i Opinia dziewięciu z dziesięciu klientów internetowych sklepów jest zadowolonych z usług i zamierza dalej z nich korzystać.

Najchętniej polscy internauci kupują książki, płyty, kasety wideo i płyty DVD z filmami. Ten asortyment jest wprost idealny do sprzedaży w sieci. Łatwo jest go skatalogować, opisać i dodać informację wizualną. Poza tym towary są średnio tańsze o 10-20 proc. niż w tradycyjnym sklepie. Klienci przekonują się również do zakupu sprzętu komputerowego, audio i wideo oraz artykułów gospodarstwa domowego. Większy problem jest przy zakupie przez Internet artykułów odzieżowych. Wybierając dokładnie rozmiar nie mamy gwarancji, że wybrany produkt będzie nam idealnie pasował.

Problem ten rozwiązuje ustawa z 2 marca 2000 roku o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 z późn. zm.). Zgodnie z przepisami wszystko, co kupujemy na odległość a więc również w sklepie internetowym, możemy zwrócić w ciągu 10 dni. Sprzedawca ma obowiązek zwrócić zapłaconą sumę, natomiast klient ponosi koszty przesyłki w obie strony. Sklep nie ma prawa nakładać na konsumenta obowiązku zapłaty ceny przed otrzymaniem świadczenia. Zabronione jest również tzw. odstępne , czyli zastrzeżenie, że konsumentowi wolno odstąpić od umowy za zapłatą oznaczonej sumy.

Zainteresowanie zakupami w Internecie wzrasta również dlatego, że coraz więcej Polaków posługuje się kartami płatniczymi, pomimo bariery psychologicznej. Doceniając, że jest to wygodny i bezpieczny sposób zapłaty w sieci.

        M-handel

XXI wiek przyniósł nową technologię, eliminującą niedogodności handlu za pośrednictwem tradycyjnych komputerów. W handlu wirtualnym przedrostek „e” zastępowany jest przez „m” np. m- banking, m- handel, m- biznes. Jest to skrót od „mobile” – przenośny. Oznacza to zakupy za pośrednictwem urządzeń przenośnych czyli telefonów komórkowych i palmtopów. Urządzenia te muszą mieć możliwość odbierania obrazu witryn internetowych i szybkiego wysyłania zamówień.   

        Prognozy dotyczące e-handlu i m-handlu są korzystne. Przewidują dynamiczny wzrost liczby korzystających z tej oferty zakupów.

• Scenariusz nr 1: Napoje mleczne.

• Scenariusz nr 2:  Wartość odżywcza artykułów żywnościowych.

• Scenariusz nr 3: Mechanizm rynkowy. Równowaga na rynku.

Scenariusz lekcji towaroznawstwa

w klasie I TH

Temat lekcji: Napoje mleczne.

Cel ogólny - umiejętność samodzielnego przeprowadzenia oceny jakościowej przetworów mlecznych.

Cele szczegółowe- uczeń potrafi:

-       wymienić i scharakteryzować asortyment napojów mlecznych,

-       przedstawić wartość odżywczą napojów mlecznych,

-       określić prawidłowe warunki przechowywania .

Materiały:

-       foliogramy,

-       podręczniki,

-       karty ćwiczeń,

Metody pracy:

-       elementy wykładu,

-       rozmowa nauczająca,

-       praca w grupach,

Przebieg lekcji:

A. Wprowadzenie- krótkie przypomnienie przez uczniów składu chemicznego i wartości odżywczej mleka.

B. Nauczyciel w formie krótkiego wykładu  wyjaśnia pojęcia: napoje mleczne fermentowane i niefermentowane. Przedstawia również proces technologiczny (foliogramy).

C. Uczniowie w grupach 5-6 osobowych mają za zadanie scharakteryzować określony napój (np. jogurt, kefir), korzystając z różnych dostępnych źródeł. Przedstawiciele zespołów przedstawiają wyniki pracy. Nauczyciel ocenia pracę poszczególnych grup oraz dokonuje podsumowania z uwzględnieniem wartości odżywczej i znaczenia napojów mlecznych w racjonalnym odżywianiu człowieka.

D. Korzystając z informacji zawartych w podręczniku uczniowie udzielają odpowiedzi na pytania dotyczące rodzaju stosowanych opakowań, oznakowania, warunków przechowywania i okresu przydatności napojów do spożycia.

E. Samodzielne przeprowadzenie krótkiej oceny jakościowej jogurtu metodą organoleptyczną (karty ćwiczeń).

F. Podsumowanie:

-       na czym polega proces produkcji napojów mlecznych fermentowanych,

-       znaczenie napojów mlecznych w prawidłowym odżywianiu człowieka.

Scenariusz lekcji towaroznawstwa

w klasie I ZSZ

Temat zajęć: Wartość odżywcza artykułów żywnościowych.

Cel ogólny- umiejętność dokonania oceny wartości odżywczej produktów na

podstawie analizy oznakowania

Cele szczegółowe- uczeń potrafi:

-       wyjaśnić pojęcia: wartość odżywcza, energetyczna i biologiczna,

-       wymienić czynniki decydujące o wartości odżywczej produktów,

-       wyjaśnić zależność wartości odżywczej od składu chemicznego produktu.

Materiały:

-       foliogramy,

-       karty ćwiczeń,

-       przykładowe opakowania towarów,

-       podręczniki do towaroznawstwa,

Metody pracy:

-       elementy wykładu,

-       praca w grupach,

-       rozmowa nauczająca,

Przebieg lekcji:

A. Wprowadzenie- krótkie przypomnienie przez uczniów wiadomości o  głównych składnikach pokarmowych (białka, węglowodany, tłuszcze, sole mineralne, witaminy) z uwzględnieniem ich roli we właściwym funkcjonowaniu organizmu człowieka.

B. Wyjaśnienie przez nauczyciela w formie krótkiego wykładu pojęcia wartości odżywczej.

C. Zainicjowanie pracy w grupach 5-6 osobowych, każda z nich ma za zadanie wymienić czynniki wpływające na wartość odżywczą produktów, korzystając z dostępnych źródeł ( każda grupa korzysta z innych podręczników).

Podsumowaniem pracy jest wypisanie czynników na tablicy: skład chemiczny, właściwości biologiczne poszczególnych składników, wartość energetyczna produktu.

D. Nauczyciel przedstawia dwa przykłady składu chemicznego artykułów żywnościowych ( np. sery podpuszczkowe, cukierki sugusy). Przykłady mają uzmysłowić uczniom, że przede wszystkim na wartość odżywczą produktu ma wpływ skład chemiczny.

E. Ocena wartości odżywczej produktów na podstawie analizy ich składu chemicznego- uczniowie w grupach 5-6 osobowych uzupełniają tabelę ( zał. 1). Przedstawiciele zespołów przedstawiają wyniki pracy. Nauczyciel ocenia pracę poszczególnych grup.

F. Ocena wartości odżywczej produktu na podstawie analizy oznakowania opakowania ( zał. 2)- praca w grupach 5-6 osobowych. Liderzy każdego zespołu przedstawiają swoje wnioski. Nauczyciel ocenia pracę poszczególnych grup.

G. Podsumowanie:

-       Wyjaśnij pojęcie wartości odżywczej.

-       Wymień główny czynnik decydujący o wartości odżywczej produktu.

-       W jaki sposób sprzedawca może określić wartość odżywczą artykułów żywnościowych?

Załącznik nr 1

Ocena wartości odżywczej produktów na podstawie analizy ich składu chemicznego. 

Na podstawie informacji podanych na opakowaniach produktów przeanalizuj skład chemiczny tych produktów i oceń, który z nich ma Twoim zdaniem najwyższą wartość odżywczą i dlaczego?

 Załącznik nr 2

 Ocena wartości odżywczej produktu na podstawie analizy oznakowania opakowania.

Wartość odżywcza produktów żywnościowych wynika z ich:

1.     składu chemicznego,

2.     właściwości biologicznych poszczególnych składników,

3.     wartości energetycznej produktu.

Na podstawie analizy informacji podanych na opakowaniach MLEKA ŁACIATEGO 3,2% UHT i PIECZYWA LEKKIEGO WASA dokonaj oceny ich wartości odżywczej.

 
Źródło: „Ogólne wiadomości z towaroznawstwa zeszyt ćwiczeń” M. Cisowska

Scenariusz nr 3

Temat lekcji: MECHANIZM RYNKOWY. RÓWNOWAGA NA RYNKU.

Cel ogólny: rozumienie podstawowych funkcji rynku oraz rynkowego mechanizmu funkcjonowania gospodarki.

Cele szczegółowe- uczeń potrafi:

­       omówić działanie mechanizmu rynkowego,

­       określić na czym polega równowaga rynkowa oraz cena równowagi rynkowej,

­       przedstawić graficznie kształtowanie się stanu równowagi na rynku,

­       wyjaśnić znaczenie mechanizmu rynkowego dla funkcjonowania gospodarki rynkowej.

Materiały:

­       foliogramy,

­       arkusze papieru, pisaki,

­       karty ćwiczeń.

Metody - pracy:

­    wykład,

­    ćwiczenia indywidualne,

­    sesja plakatowa,

­    pogadanka.

Przebieg lekcji:

·       Wprowadzenie - lekcję rozpoczynamy krótkim przypomnieniem przez uczniów prawa popytu i podaży.

·       Omówienie w formie krótkiego wykładu działania mechanizmu rynkowego. Wyjaśnienie na czym polega równowaga rynkowa oraz w jaki sposób kształtuje się cena równowagi rynkowej. Nauczyciel może wykorzystać foliogram. /zał. nr 1/

Ćwiczenie:

Uczniowie samodzielnie wykreślają krzywą podaży i popytu i ustalają cenę równowagi rynkowej. /zał. nr 1/

Nauczyciel sprawdza poprawność wykonanego zadania.

·        Przedstawienie funkcji jakie pełni mechanizm rynkowy w gospodarce:

o        równoważenie popytu z podażą,

o       dostosowywanie podaży do popytu,

o       zmuszanie producentów do rozpoczęcia produkcji, która zaspokoi nowe, niezrealizowane potrzeby nabywców,

o       nakładanie bezpośredniej odpowiedzialności firmy za podejmowane przez mą decyzje gospodarcze.

·       Na zakończenie nauczyciel przeprowadza ćwiczenie ile dotyczące działania mechanizmu rynkowego.

Zadanie dla uczniów klas licealnych:

Uczniowie w grupach pracują nad skrótowymi opisami działania mechanizmu rynkowego w podanych przypadkach /zmiany w zakresie popytu, podaży, ceny/.

Liderzy grup przedstawiają wyniki pracy. Nauczyciel ustosunkowuje się do odpowiedzi uczniów i podaje komentarz teoretyczny. /zał. nr 2/

Zadanie dla uczniów klas zasadniczej szkoły zawodowej :

Uczniowie pracując w parach mają opisać jak zadziała mechanizm rynkowy w sytuacji, gdy na dane dobro popyt jest większy od podaży./zał. nr 2/

Wybrane pary omawiają wyniki. Komentarz nauczyciela i ewentualne korekty.

Podsumowanie:

Wymień trzy główne parametry rynku, oddziałujące na siebie wzajemnie w ramach funkcjonowania mechanizmu rynkowego.

·        Wyjaśnij pojęcie ceny równowagi.

·        Przedstaw jakie znaczenie ma mechanizm rynkowy dla funkcjonowania gospodarki rynkowej.

Załącznik nr 1

Karta pracy - Popyt i podaż na rynku- ćwiczenie

Przeprowadzone badania rynku pozwoliły określić jak kształtuje się popyt i podaż pierników v: mieście X, w ciągu miesiąca. Dar.- są podane w tabeli.

Zestawienie popytu i podaży w ciągu miesiąca

Przedstaw na wykresie krzywą popytu i krzywą podaży i nazwij osie, wykorzystując dane zamieszczone w zestawieniu. Zaznacz literą „A" punkt równowagi i podaj, przy jakiej cenie wielkość popytu równa jest wielkości podaży.

Cena równowagi rynkowej wynosi .......................

Foliogram- Popyt, podaż i cena równowagi rynkowej

Popyt, podaż i cena równowagi rynkowej : C - cena równowagi

p - popyt równy podaży

A - punkt równowagi rynkowej

Załącznik nr 2

Karta pracy - DZIAŁANIE MECHANIZM^-U RYNKOWEGO – ćwiczenie

Opisz procesy dostosowawcze na rynku (reakcję rynku, przebieg działania mechanizmu rynkowego) w następujących przypadkach:

Grupa 1 -  Wskutek wzrostu podatków sprzedawcy podnieśli ceny wełnianych dywanów.

Grupa 2 -  Krajowi dystrybutorzy ogłosili podwyżkę cen paliw (w związku z podwyżką cen ropy na rynkach światowych).

Grupa 3 - Wystąpił wysoki urodzaj jabłek.

Grupa 4 - Firmy handlowe sprowadziły dużą ilość zboża z zagranicy.

Grupa 5 - Powstała moda na nowy typ czapek zimowych.

Karta pracy - MECHANIZM RYNKOWY- ćwiczenie

Opisz, jak zadziała mechanizm rynkowy w sytuacji, gdy na dane dobro popyt jest większy od podaży.

Źródło:   A. Mikina, M. Sienna „Przedsiębiorczość”,

               F. Żurakowski, „Podstawy przedsiębiorczości”

 >> powrót <<